Zabezpieczenie roszczenia może ograniczyć ryzyko, że po zakończeniu procesu dłużnik nie będzie miał majątku pozwalającego na zapłatę. W określonych przypadkach można o nie wystąpić jeszcze przed pozwem albo podczas sprawy. Samo złożenie wniosku nie powoduje jednak zajęcia rachunku, a uzyskanie zabezpieczenia nie oznacza, że pieniądze zostaną od razu wypłacone wierzycielowi.
Kiedy warto rozważyć zabezpieczenie?
Wniosek wymaga odniesienia do konkretnej sytuacji. Znaczenie mogą mieć udokumentowane działania dłużnika prowadzące do wyzbywania się majątku, problemy z regulowaniem wielu zobowiązań lub inne okoliczności wskazujące, że późniejsze wykonanie orzeczenia będzie zagrożone. Sama obawa wierzyciela i sam fakt opóźnienia nie zastępują analizy przesłanek.
Co do zasady trzeba uprawdopodobnić roszczenie oraz interes prawny w zabezpieczeniu. Interes ten istnieje m.in. wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie przyszłego orzeczenia. Ustawa przewiduje również szczególne ułatwienia, w tym domniemanie interesu prawnego dla określonych należności z transakcji handlowych. Ich zastosowanie należy sprawdzić w dokumentach sprawy.
Jakie dokumenty przygotować?
- Umowę, zamówienia i aneksy wskazujące podstawę żądania.
- Faktury oraz dowody dostawy, wykonania usługi lub odbioru robót.
- Zestawienie należności, wpłat i terminów płatności.
- Korespondencję z dłużnikiem, w tym oświadczenia dotyczące zadłużenia.
- Dokumenty uzasadniające ryzyko utrudnionej egzekucji, jeżeli są dostępne.
- Informacje o znanych składnikach majątku i proponowanym sposobie zabezpieczenia.
Uprawdopodobnienie jest czymś innym niż pełne udowodnienie sprawy, ale wniosek nadal wymaga konkretnych faktów. Przygotowanie uporządkowanych dokumentów pomaga również w ocenie pozwu o zapłatę.
Nakaz zapłaty a osobny wniosek
Nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym stanowi od chwili wydania tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez nadawania klauzuli wykonalności. To szczególna cecha tego trybu. Nie należy przypisywać jej każdemu nakazowi, w szczególności nakazowi wydanemu w postępowaniu upominawczym.
Uzyskanie nakazu w postępowaniu nakazowym wymaga ustawowych podstaw i odpowiednich dokumentów. Gdy tej drogi nie można zastosować, możliwe jest rozważenie odrębnego wniosku o zabezpieczenie. Sąd ocenia jego przesłanki i zakres; zabezpieczenie nie jest automatycznym skutkiem wniesienia pozwu.
Co może zostać zabezpieczone?
Przy roszczeniach pieniężnych ustawa przewiduje m.in. zajęcie rachunku bankowego, wierzytelności lub ruchomości, a także obciążenie nieruchomości hipoteką przymusową. Sposób powinien odpowiadać sprawie i zapewniać ochronę bez obciążania dłużnika ponad potrzebę.
Sposób wykonania zależy od rodzaju zabezpieczenia. Przy zajęciu rachunku może działać komornik; hipoteka wymaga odpowiedniego wpisu. Zabezpieczenie nie daje uniwersalnej gwarancji pierwszeństwa przed wszystkimi innymi wierzycielami. Znaczenie mają rodzaj prawa, wcześniejsze obciążenia i ewentualne postępowania dotyczące dłużnika.
Zabezpieczenie to jeszcze nie zapłata
Celem zabezpieczenia jest zachowanie możliwości wykonania przyszłego rozstrzygnięcia. Co do zasady nie służy ono zaspokojeniu roszczenia. Pieniądze objęte zajęciem zabezpieczającym nie są więc tym samym co kwota odzyskana i przekazana klientowi.
Jeżeli zabezpieczenie udzielono przed pozwem, trzeba dochować terminu wyznaczonego przez sąd na wszczęcie postępowania. Należy też uwzględnić koszty wykonania, możliwość zaskarżenia lub zmiany zabezpieczenia oraz odpowiedzialność za szkodę w przypadkach wskazanych w ustawie.
Ocena dokumentów w kancelarii w Opolu
Adwokat Łukasz Piekarczyk analizuje podstawę należności, dostępne dowody i zasadność zabezpieczenia w ramach indywidualnie uzgodnionego zlecenia. Przed konsultacją przygotuj umowę, faktury oraz informacje o sytuacji dłużnika. Umów konsultację dotyczącą swojej należności.
Najczęstsze pytania
Czy komornik może zająć rachunek przed prawomocnym wyrokiem?
W ramach odpowiedniej podstawy zabezpieczenia jest to możliwe. Samo wezwanie do zapłaty ani sam pozew nie uprawniają jednak do takiego zajęcia.
Czy każda faktura pozwala uzyskać zabezpieczenie?
Nie. Trzeba ustalić podstawę roszczenia, dowody oraz przesłanki właściwe dla wybranej drogi. Faktura nie zawsze dowodzi wykonania umowy.
Czy po zabezpieczeniu otrzymam pieniądze od razu?
Co do zasady nie. Zabezpieczenie ma chronić możliwość późniejszego wykonania orzeczenia; nie należy utożsamiać go z wypłatą należności.
Czytaj dalej
Podstawy prawne
POZNAJ ADWOKATA
Łukasz Piekarczyk
Prowadzi indywidualną kancelarię adwokacką w Opolu. Pomaga wierzycielom w sprawach dotyczących należności.
Więcej o kancelarii ↗Artykuł ma charakter informacyjny. Ocena konkretnej sprawy wymaga analizy dokumentów i jej okoliczności.